Miqren beyində qan damarlarının və sinir sisteminin qeyri-adi fəaliyyətindən qaynaqlanan, şiddətli baş ağrıları ilə müşayiət olunan nevroloji bir xəstəlikdir. Dünyada milyonlarla insan miqrendən əziyyət çəkir və bu vəziyyətin səbəblərini, simptomlarını və müalicə yollarını bilmək onun təsirlərini azaltmağa kömək edə bilər.
Adətən başın bir tərəfində baş verən, döyünən və ya sıxıcı şəkildə özünü göstərən ağrıdır. Bu ağrılar saatlarla, bəzən isə günlərlə davam edə bilər. Miqrenin ağrısı adi baş ağrılarından daha güclü olub, insanın gündəlik həyatına ciddi şəkildə təsir edə bilər.
Miqren yalnız baş ağrısından ibarət deyil, tez-tez ürəkbulanma, həssaslıq və görmə problemləri kimi əlavə simptomlarla müşayiət olunur.
Miqrenin Səbəbləri Nələrdir?
Miqrenin dəqiq səbəbləri tam olaraq məlum olmasa da, bir sıra amillərin miqrenə səbəb ola biləcəyi düşünülür. Əsas səbəblər bunlardır:
- Genetik faktorlar: Miqren, tez-tez ailələrdə rast gəlinir, yəni genetik meyllilik ola bilər.
- Beyindəki kimyəvi dəyişikliklər: Beyindəki serotonin kimi maddələrin balanssızlığı miqrenin yaranmasında rol oynaya bilər.
- Stress və emosional vəziyyət: Gərginlik, həyəcan və ya emosional stress miqren hücumlarına səbəb ola bilər.
- Hormonal dəyişikliklər: Xüsusilə qadınlarda hormonal dəyişikliklər (məsələn, menstruasiya dövrü və ya hamiləlik) miqreni tətikləyə bilər.
- Ətraf mühit faktorları: Havanın dəyişməsi, güclü işıq və ya yüksək səs kimi amillər də miqreni yarada bilər.
- Yemək və içkilər: Şokolad, kafein, spirtli içkilər və ya bəzi konservantlarla zəngin qidalar miqren hücumlarını artıran faktorlardır.
Simptomlar
Miqren bir neçə mərhələdən ibarət ola bilər və hər bir mərhələ fərqli simptomlarla müşayiət olunur.
1. Prodrom mərhələsi
Miqren başlamazdan bir neçə saat və ya gün əvvəl görülə bilər:
- Halsızlıq və yorğunluq
- Səbəbsiz narahatlıq və ya əhval dəyişikliyi
- Boyun əzələlərində gərginlik
- Yemək istəyinin artması
2. Aura mərhələsi
Bütün miqren xəstələrində aura görülməsə də, bəzi hallarda baş verir:
- Görmə pozuntuları (bulanıq görmə, işıqlı nöqtələr və ya qaranlıq sahələr)
- Əllərdə və ya üzdə uyuşma
- Nitqdə çətinlik
3. Baş ağrıları
Bu mərhələ miqrenin ən ağır dövrüdür:
- Başın bir və ya hər iki tərəfində döyünən ağrılar
- Ürəkbulanma və qusma
- İşıq və səsə qarşı həssaslıq
- Gündəlik fəaliyyətlərin mümkünsüz hala gəlməsi
4. Postdrom mərhələsi
Baş ağrısından sonra yorğunluq və zəiflik hissi qala bilər.
Miqrenin Müalicə Metodları
Miqrenin müalicəsi əsasən simptomların idarə edilməsinə və hücumların qarşısının alınmasına yönəlib. Müalicə fərdi yanaşma tələb edir və həkim nəzarətində aparılmalıdır.
1. Dərman müalicəsi
- Ağrıkəsicilər: İbuprofen və ya parasetamol kimi dərmanlar miqrenin başlanğıcında qəbul edildikdə faydalı ola bilər.
- Triptanlar: Miqreni dayandırmaq üçün xüsusi olaraq istifadə edilən dərmanlardır.
- Profilaktik dərmanlar: Tez-tez baş verən miqren hücumlarını azaltmaq üçün təyin olunur.
2. Yaşam tərzi dəyişiklikləri
- Mütəmadi yuxu rejimi: Gündəlik 7-8 saat yuxu miqreni azalda bilər.
- Sağlam qidalanma: Miqreni tətikləyən qidalardan qaçınmaq vacibdir.
- Stressin idarə olunması: Meditasiya, yoga və ya nəfəs alma texnikaları ilə stressin azaldılması miqren hücumlarını önləyə bilər.
- Nizamlı fiziki fəaliyyət: İdman qan dövranını yaxşılaşdırır və miqren riskini azalda bilər.
3. Alternativ müalicələr
- Akupunktur və ya masaj terapiyası bəzi xəstələr üçün rahatlıq gətirə bilər.
- Bitki mənşəli preparatlar və vitamin əlavələri də istifadə edilə bilər, lakin əvvəlcə həkimlə məsləhətləşmək vacibdir.
Miqrenlə Yaşamaq
Miqrenlə yaşamaq çətin olsa da, düzgün müalicə və profilaktik tədbirlər ilə onun təsirlərini azaltmaq mümkündür. Həkimlə əməkdaşlıq edərək fərdi bir müalicə planı hazırlamaq vacibdir. Miqrenin səbəb olduğu narahatlıqları idarə etmək üçün stressi azaltmaq, sağlam həyat tərzi keçirmək və dərmanları düzgün istifadə etmək böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Unutmayın, miqren müalicə oluna bilən bir vəziyyətdir və müntəzəm tibbi dəstək ilə həyat keyfiyyətinizi yaxşılaşdıra bilərsiniz.